California Elektronik Sigarayı Yasaklıyor: Türkiye'de Durum Ne?
ABD'nin California eyaleti, çevre kirliliğiyle mücadele kapsamında tek kullanımlık elektronik sigaralara yönelik yeni bir yasak getiriyor. Vali Gavin Newsom'un imzaladığı düzenlemeyle pille çalışan tek kullanımlık elektronik sigaraların üretimi ve ithalatı 2027'de, perakende satışı ise 2028'de yasaklanacak.
Peki Türkiye'de elektronik sigara satışı ve ithalatı serbest mi? Türkiye'de California'dakinden farklı bir düzenleme bulunuyor. Elektronik sigara ve benzeri cihazların ithalatı 2020'den bu yana yasak kapsamında bulunuyor. Yolcu beraberinde getirilebilecek ürünler için ise sınırlı istisnalar uygulanıyor.
California'da Tek Kullanımlık Elektronik Sigara Yasaklanıyor
California Valisi Gavin Newsom, tek kullanımlık ve bataryası cihazın içine gömülü elektronik sigaraları hedefleyen AB 762 düzenlemesini imzaladı.
Yeni düzenleme kademeli olarak uygulanacak:
- 1 Ocak 2027: Tek kullanımlık elektronik sigaraların üretimi yasaklanacak.
- 1 Ocak 2027: Bu ürünlerin California'ya ithalatı yasaklanacak.
- 1 Ocak 2028: Perakende satış yasağı başlayacak.
Böylece üretim ve ithalat yasağından sonra işletmelere mevcut ürünlerin satışına son vermeleri için geçiş süresi tanınmış olacak.
Yasağı İhlal Edenlere Para Cezası Uygulanacak
Yeni düzenleme yalnızca ürünlerin satışını yasaklamakla kalmıyor, yasağa uymayanlar için para cezaları da öngörüyor.
İhlal durumunda uygulanacak cezalar şöyle:
- İlk ihlal: 500 dolar
- İkinci ihlal: 1.000 dolar
- Sonraki ihlaller: 2.000 dolar
Düzenleme, özellikle bataryası cihazın içine gömülü olduğu için yeniden kullanılamayan ve kullanım sonrasında atığa dönüşen elektronik sigaraları hedefliyor.
California Neden Elektronik Sigara Yasağı Getiriyor?
California'daki düzenlemenin temel gerekçelerinden biri çevre kirliliği ve elektronik atık sorunu.
Tek kullanımlık elektronik sigaraların içerisinde pil ve çeşitli elektronik bileşenler bulunuyor. Ürünlerin normal çöplerle birlikte atılması halinde pil asidi ve toksik maddelerin çevreye karışabileceğine dikkat çekiliyor.
California'da faaliyet gösteren bir kamu yararı araştırma grubunun verilerine göre ABD genelinde her gün yaklaşık 500 bin tek kullanımlık elektronik sigara çöpe atılıyor.
Bu nedenle yeni düzenleme yalnızca tütün ve nikotin politikası olarak değil, elektronik atıkların azaltılmasına yönelik çevresel bir önlem olarak da değerlendiriliyor.
Türkiye'de Elektronik Sigara Yasak mı?
Türkiye'deki uygulama California'daki yeni düzenlemeden farklı.
Türkiye'de elektronik sigara ve benzeri cihazların ithalatına yönelik yasak 2020 yılından bu yana yürürlükte.
25 Şubat 2020 tarihli düzenlemeyle nikotin içerip içermediğine bakılmaksızın tütün mamulünü taklit eder şekilde kullanılan elektronik ürünlerin ithalatı yasak kapsamına alındı.
Düzenleme kapsamında ithalat yasağı;
Elektronik sigaraları
Elektronik nargileleri
Bu ürünlerde kullanılan elektronik cihazları
Aksam ve yedek parçaları
Kartuş ve solüsyonları kapsıyor.
Dolayısıyla Türkiye'de elektronik sigaralar için normal ticari ithalatın serbest olduğu bir pazar yapısından söz etmek mümkün değil.
Türkiye'de Tek Kullanımlık Elektronik Sigara Getirilebilir mi?
Ticari ithalat yasağı bulunmasına rağmen yolcu beraberinde getirilen ürünler için belirli sınırlar çerçevesinde istisna uygulanıyor.
Ticaret Bakanlığı, 2024 yılında bu sınırda önemli bir değişiklik yaptı.
- Daha önce yolcu beraberinde 10 adede kadar tek kullanımlık elektronik sigaraya izin veren sınır, yapılan değişiklikle 3 adede düşürüldü.
- 18 yaşını doldurmuş yolcular için mevcut düzenlemede belirlenen sınırlar kapsamında;
- Kullanılmakta olan 1 adet elektronik cihaz
- Toplam 30 ml'yi aşmayan kartuş veya solüsyon
- veya 3 adede kadar tek kullanımlık elektronik sigara
- yolcu beraberinde getirilebiliyor.
Bu istisna ticari satış veya ticari ithalat izni anlamına gelmiyor; yolcu beraberindeki kişisel kullanım kapsamındaki sınırlamayı ifade ediyor.
California ile Türkiye'deki Uygulamanın Farkı Ne?
İki düzenleme aynı sonucu hedefliyor gibi görünse de kapsamları ve gerekçeleri farklı.
California'da:
- Düzenleme özellikle tek kullanımlık, bataryalı elektronik sigaraları hedefliyor.
- Üretim ve ithalat yasağı 2027'de başlayacak.
- Perakende satış yasağı 2028'de yürürlüğe girecek.
- Çevre kirliliği ve elektronik atık sorunu önemli gerekçeler arasında bulunuyor.
Türkiye'de:
- Elektronik sigara ve benzeri cihazların ticari ithalatına ilişkin yasak daha geniş kapsamlı.
- İthalat yasağı 2020'den beri uygulanıyor.
- Cihazların yanı sıra bazı aksam, yedek parça ve solüsyonlar da düzenleme kapsamında.
- Yolcu beraberinde kişisel kullanım için sınırlı miktarda ürün getirilebiliyor.
- Tek kullanımlık elektronik sigaralarda yolcu beraberindeki sınır 3 adet olarak uygulanıyor.
- Bu nedenle California'daki yeni karar, Türkiye'deki mevcut düzenlemenin birebir karşılığı değil.
California'daki Yasak Ne Zaman Başlayacak?
California'da yasak iki aşamada uygulanacak. Tek kullanımlık elektronik sigaraların üretimi ve ithalatı 1 Ocak 2027'de sona erecek.
Perakende satış yasağı ise işletmelere tanınan geçiş süresinin ardından 1 Ocak 2028'de yürürlüğe girecek.
Türkiye'de ise elektronik sigara ve benzeri ürünlerin ithalatına ilişkin mevcut düzenleme 2020'den bu yana uygulanıyor.
